ریاضی هفتم صفحه 76 - تمرین 1
۱- مساحت جانبی شکلهای زیر را پیدا کنید.
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی صفحه 76 هفتم - تمرین 1
برای محاسبهی مساحت جانبی هر منشور، از فرمول عمومی **مساحت جانبی = محیط قاعده $\times$ ارتفاع** استفاده میکنیم: $$S_{\text{جانبی}} = P \times h$$
### **1. منشور چهار پهلو (صورتی/بنفش)**
* **ابعاد قاعده:** اضلاع $2$ و $3$ و $4$ و $5$.
* **ارتفاع منشور ($h$):** $5$
1. **محیط قاعده ($P$):** جمع اضلاع قاعده:
$$P = 2 + 3 + 4 + 5 = 14$$
2. **مساحت جانبی:** $$S_{\text{جانبی}} = P \times h = 14 \times 5 = 70$$
### **2. منشور پنج پهلو (بنفش)**
* **ابعاد قاعده:** اضلاع $a$ (منشور منتظم نیست، اما فرض میکنیم تمام اضلاع قاعده $a$ است، یا باید جمع شوند).
* **ارتفاع منشور ($h$):** $b$
1. **محیط قاعده ($P$):** اگر منتظم باشد $5a$. اگر نباشد، مجموع اضلاع است. با توجه به نامگذاری، فرض میکنیم $P = 5a$.
2. **مساحت جانبی:** $$S_{\text{جانبی}} = P \times h = (5a) \times b = 5ab$$
### **3. مکعب مربع (آبی)**
* **ابعاد قاعده:** تمام اضلاع برابر $a$. ارتفاع $h=a$.
1. **محیط قاعده ($P$):** قاعده مربع است: $$P = 4 \times a = 4a$$
2. **مساحت جانبی:** $$S_{\text{جانبی}} = P \times h = (4a) \times a = 4a^2$$
### **4. مکعب مستطیل (نارنجی)**
* **ابعاد قاعده:** طول $a$، عرض $b$. ارتفاع $h=c$.
1. **محیط قاعده ($P$):** $$P = 2 \times (a + b)$$
2. **مساحت جانبی:** $$S_{\text{جانبی}} = P \times h = 2(a + b)c$$
**خلاصه:**
| شکل | محیط قاعده ($P$) | مساحت جانبی ($S_{\text{جانبی}}$) |
| :--- | :--- | :--- |
| منشور چهار پهلو | $14$ | $70$ |
| منشور پنج پهلو | $5a$ (اگر منتظم باشد) | $5ab$ |
| مکعب مربع | $4a$ | $4a^2$ |
| مکعب مستطیل | $2(a + b)$ | $2(a + b)c$ |
ریاضی هفتم صفحه 76 - تمرین 2
۲- ستونی به شکل منشور شش پهلو داریم که هر ضلع آن $0/2$ متر و ارتفاع آن $5$ متر است. میخواهیم بدنهی جانبی این ستون را کاشیکاری کنیم. چند متر مربع کاشی لازم است؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی صفحه 76 هفتم - تمرین 2
تعداد متر مربع کاشی لازم برای بدنهی جانبی ستون، برابر با **مساحت جانبی** این ستون است. این ستون یک منشور شش پهلو است.
### **گام 1: مشخص کردن ابعاد و فرمول**
از فرمول مساحت جانبی منشور استفاده میکنیم: $$S_{\text{جانبی}} = P \times h$$
* **شکل قاعده:** شش ضلعی.
* **طول هر ضلع:** $0/2$ متر.
* **تعداد اضلاع:** $6$ ضلع.
* **ارتفاع ستون ($h$):** $5$ متر.
### **گام 2: محاسبهی محیط قاعده ($P$)**
چون ستون یک منشور شش پهلو با اضلاع برابر است، محیط قاعده برابر است با:
$$P = 6 \times (\text{طول هر ضلع})$$ $$P = 6 \times 0/2 = 1/2 \text{ متر}$$
### **گام 3: محاسبهی مساحت جانبی ($S_{\text{جانبی}}$)**
مساحت جانبی برابر است با ضرب محیط قاعده در ارتفاع:
$$S_{\text{جانبی}} = P \times h$$ $$S_{\text{جانبی}} = 1/2 \times 5 = 6/0 \text{ متر مربع}$$
> **نتیجه:** برای کاشیکاری بدنهی جانبی این ستون، **$6$ متر مربع** کاشی لازم است.